Souhir Rahhou en Hanane Sabbab

Iedereen uit de wijk is welkom, ongeacht geloof, maar de afgelopen editie én de eerste editie waren beiden speciaal gericht op moeders en hun dochters.  “Tijdens de ramadan zijn vrouwen vaak elke avond bezig met koken voor hun gezin,” vertelt Hanane. “Wij dachten: hoe mooi zou het zijn als ze één avond zelf ergens kunnen aanschuiven, zonder verantwoordelijkheid?”

Dit jaar kwamen er zo’n zeventig vrouwen en meiden samen tijdens de moeder-dochteriftar. Iedereen nam een gerecht mee, waardoor er een lange tafel vol eten ontstond. Maar belangrijker dan het buffet was wat er rondom die tafel gebeurde. “Je merkt dat mensen met elkaar in gesprek raken,” zegt Hanane. “En dan blijkt vaak dat we, ondanks verschillende achtergronden, veelal dezelfde levenservaringen hebben.”

Hanane werd geboren en groeide op in Venlo. Al jaren zet ze zich in voor jongeren, vooral voor meisjes. Dat begon ooit met een kidsclub in Venlo-Zuid. “Ik zag dat kinderen in mijn wijk steeds minder buiten speelden en minder creatief bezig waren,” zegt ze. “Daar wilde ik iets aan doen.” Via vrijwilligerswerk en projecten met jongeren groeide haar betrokkenheid verder. Inmiddels werkt ze als jongerenwerker en meidenwerker bij Incluzio. “Bij jonge meiden zie ik soms dezelfde vragen als die ik vroeger had,” vertelt ze. “Wie ben ik? Waar hoor ik bij? Niet iedereen begrijpt altijd waar je vandaan komt.”

Souhir kwam vijftien jaar geleden vanuit Marokko naar Nederland. Haar start hier was niet eenvoudig. Ze arriveerde met een master Economie op zak, maar belandde al snel in een moeilijke privésituatie, met een scheiding en twee jonge kinderen. “Je moet de taal leren, de regels begrijpen, werk zoeken en ondertussen je kinderen opvoeden,” zegt ze. “Het voelde alsof ik helemaal opnieuw moest beginnen en de taalbarrière in het begin was heel frustrerend. Er zat een groot gat tussen mijn capaciteiten en de manier waarop ik me kon uitdrukken.”

Ze besloot actief de deur uit te gaan: vrijwilligerswerk doen, mensen ontmoeten en zo snel mogelijk de taal leren. In Arcen, het dorp waar ze woonde, raakte ze betrokken bij een taalcafé en hielp ze vluchtelingen. Dat leidde uiteindelijk tot een baan in het sociaal domein als participatiecoach. “Ik zie vaak iets van mezelf terug in de mensen die ik begeleid,” zegt ze. “Daarom weet ik hoe belangrijk het is om verbinding te maken en mensen echt te horen en te zien.”

Tussen twee culturen

In hun werk ontmoeten Hanane en Souhir veel vrouwen en jongeren die zoeken naar hun plek tussen verschillende culturen. “Veel mensen groeien op met twee werelden in zich,” zegt Souhir. “Je hebt een been in Nederland en een been in het land van je ouders.”

Dat kan soms verwarrend zijn. Ook zijzelf kent dat gevoel maar al te goed. “Als ik in Marokko ben, voel ik me soms Nederlands. En hier ben ik weer Marokkaans. Je moet daarmee leren omgaan, maar het blijft een zoektocht.”

Tegelijkertijd is de ramadan ook een tijd waarin eten en samen koken een grote rol spelen. “Mijn hele Instafeed staat tijdens de ramadan vol met eten,” lacht Hanane. “Iedereen zoekt nieuwe recepten of laat zien wat er die avond op tafel staat.” Iedere avond van de ramadan wordt na zonsondergang afgesloten met de iftar, een moment waarop families en vrienden samenkomen om het vasten te doorbreken. Het feestelijke hoogtepunt rond eten en samenzijn volgt aan het einde van de maand tijdens Eid al-Fitr, ook wel bekend als het Suikerfeest. Eid al-Fitr is de eerste dag van de maand Shawwal, die volgt op de Ramadan. Volgens Souhir lijkt Eid al-Fitr een beetje op hoe mensen vaak eerste kerstdag vieren: een mooi gedekte tafel, gerechten die met aandacht zijn bereid en familie die samen aanschuift. “Je kijkt er de hele dag naar uit om dat moment samen te hebben.”

Verbinding aan tafel

Juist die gedachte proberen Hanane en Souhir zichtbaar te maken met de openbare iftar die ze jaarlijks tijdens de ramadan organiseren. De moeder-dochteravonden brengen verschillende generaties en achtergronden samen. “Tijdens zo’n avond zie je dat mensen elkaar beter gaan begrijpen,” zegt Hanane. “Je praat over opvoeding, cultuur, geloof, maar ook gewoon over het dagelijks leven.” Soms ontstaan er verrassende ontmoetingen. Vrouwen die elkaar nog nooit hebben gesproken, ontdekken dat ze veel dezelfde zorgen of dromen hebben. “Eten helpt daarbij,” zegt Hanane lachend. “Een tafel vol gerechten breekt het ijs.”

Souhir hoorde na afloop van verschillende vrouwen dat ze voor het eerst tijdens de ramadan zelf ergens waren gaan eten. “Normaal zijn ze elke avond bezig voor hun gezin,” zegt ze. “Dus het was bijzonder dat ze nu zelf konden aanschuiven.”

Voor beide vrouwen is dat uiteindelijk waar de iftar om draait: ontmoeting. “De basis van de islam is vrede en respect voor elkaar,” zegt Souhir. “Dat willen we laten zien.” En dat lukt, merken ze. Steeds vaker sluiten ook mensen aan die zelf niet vasten. “Dan merk je dat nieuwsgierigheid verandert in begrip,” zegt Hanane. Voor wie nog nooit een iftar heeft meegemaakt, hebben ze een eenvoudige tip. “Vraag eens aan een buur of je een keer mag aanschuiven,” zegt Souhir. “Tijdens de ramadan staat de deur eigenlijk altijd open.”