Gedichtenroute

Busstation NS Station

Deze treffende regel siert de overkapping van het Venlose busstation. In Rotterdam rijden vuilniswagens rond met dezelfde tekst. De Venlose variant is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Stichting Eén tegen eenzaamheid. Het doel van Eén tegen eenzaamheid is eenzaamheid onder ouderen doorbreken.

Stationshal Venlo

Als je het treinstation binnenloopt, kijk dan nog eens goed om je heen in de stationshal. In de stationshal is het namelijk een dagelijks komen en gaan van reizigers, maar tussen de reizigers door zie je op de trappen richting de perrons het gedicht IJkpunt van Marc Tritsmans. Het nodigt voorbijgangers uit om even stil te staan. NS-personeel kan beamen dat het wel eens voorkomt dat iemand al lezend de tijd vergeet en zijn trein mist. Dit gedicht is geplaatst op de Open Monumentendag in 2014.

Flujasplein

Lucebert, preudoniem van Lubertus Jacobus Swaanswijk (1924-1994) was dichter en schilder. Als dichter werd hij gezien als de voorman van de beweging van de Vijftigers, een progressieve groep dichters die na de Tweede Wereldoorlog begon te experimenteren met vorm en inhoud. Als schilder was hij nauw betrokken bij de Amsterdams poot van de experimentele Cobra-groep. In 2018 verscheen een biografie van de hand van Wim Hazeu. In zijn jonge jaren gehoorzaamde hij aan de oproep om zich verplicht te melden voor de Duitse Arbeitseinsatz. Vervolgens werkte hij als dwangarbeider in de Duitse wapenindustrie.

Het gedicht ‘Uiterst klein rond deel’ past precies viermaal op de ronding onder de plataan.

Vleesstraat 79

Jules Deelder (1944 -2019) schreef dit gedicht voor zijn in 1985 geboren dochter Ari. Hij was een opvallende verschijning in Rotterdam en als dichter een meester van de directheid. Met humor en taalplezier bezong hij het leven, altijd spitsvondig en swingend. Hij schreef ook korte verhalen, was de beroemdste Sparta-fan, dj, drummer en jazzliefhebber. Maar vooral was hij dichter. Hoeveel hij ook deed, poëzie was voor hem het belangrijkst. Op zijn veertiende maakte hij een visitekaartje met de tekst: Jules Deelder, dichter.

Domaniplein

Dit gedicht is geschreven in het Venloos dialect. Op initiatief van VenlopoëZiet en dialectvereniging Veldeke Venlo is een schrijfwedstijd gehouden. Meer dan veertig reacties kwamen na de oproep binnen. Het thema ‘Dao wao ik leef’, tevens de titel van het winnende gedicht, inspireerde veel deelnemers tot het verbeelden van hun verbondenheid met de stad Venlo. De jury wees unaniem het gedicht van Marcel Basten als winnaar aan. Het gedicht werd in 2026 onthuld met onder meer lovende woorden over het belang en behoud van het dialect door Roel Versleijen, voorzitter van V.V.G. Jocus.

Klaasstraat 6

Om te zien of alles gekleurd is moet je ook naar boven kijken. Op een uitstekende gevel in de Klaasstraat is dit gedicht van K. Schippers aangebracht. Vroeger stond er schuin tegenover boekhandel Koops de St. Nicolaaskerk. De kerk is in 1944 bij een bombardement totaal verwoest. De naam van de straat herinnert nog aan het vroegere bestaan van de kerk.

Heilige Geeststraat 4

In de Heilige Geeststraat staat een gedicht op de zijgevel van het voormalige pand van V&D. Inmiddels zit daar de feestwinkel Solow. Dit gedicht is van Emma Crebolder en heeft Crebolder geschreven om Remy van der Grinten en zijn vrouw te gedenken. Ze maakte met hen een reis door hun oude woongebied in Tanzania. Ze maakten daar een boottocht over het Tanganyika meer naar de Chimpansees. Remy stierf in de tijd dat het vers werd aangebracht. Emma Crebolder werd in 1993 de eerste officiële stadsdichter binnen het Nederlandse taalgebied in Venlo, de stad waar ze toen woonde. Haar stadsgedichten werden gebundeld in Weerkaatst in de stroom.

Heilige Geeststraat 7

Op de zijgevel van eetcafé Hemingway in de Heilige Geeststraat staat een gedicht van Daan Doesborgh. Het gedicht is precies de juiste lengte voor de tijd dat het kost om erlangs te lopen. Je kan het dus lezen terwijl je loopt en hoeft daarvoor niet je pas in te houden. In het gedicht spreekt de stad tot de wandelaar die erin loopt. In de stad ben je altijd samen met die stad, met de geest van die stad op een plek. Daarom is het gedicht opzettelijk niet verwant aan de plek waar het staat, de stad is overal om je heen en dit gedicht zou dat ook kunnen zijn.

Omdat Venlo een Limburgse stad is, zit in de laatste regel een regionale ‘taalfout’. Goed Nederlands zou zijn: 'ik kijk in je ogen'. Maar zoals het er nu staat is het goed Limburgs, en bovendien met een mooier ritme.

Jodenstraat

Esther Jansma is waarschijnlijk de enige Nederlandse dichter die als dendrochronologe werkzaam was. Zij promoveerde in 1995 op een proefschrift over het nut van jaarringen-onderzoek van eikenbomen voor de archeologie. Het taal maken van beelden, wat ze als dichteres deed, noemde ze ook een vorm van archeologie.

Haar eerste gedichtenbundel, Stem onder mijn bed, verscheen in 1988. Voor haar bundel Hier is de tijd ontving zij in 1999 de VSB Poëzieprijs. Gestorven ouders en gestorven kinderen, gefantaseerde levenslopen en het voortschrijden van de tijd zijn thema's die al haar bundels met elkaar gemeen hebben.

Op 23 november 2024 werd ze benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuwkon daar echter niet lang van genieten. Esther Jansma overleed op 23 januari 2025 op 66-jarige leeftijd.

Bastion 10

Aan de voet van de Romertoren, blikvanger van de Maasboulevard en ontwerp van architect Jo Coenen, is een regel aangebracht van Bert Schierbeek. Het is duidelijk leesbaar voor de bezoekers van de horecagelenheden en passanten. Dit gedicht is geplaatst in 2018.

Steenstraat 13

Deze toepasselijke quote van Jules Renard op de gevel van Theater De Maaspoort was een toevalstreffer. Na een lange zoektocht gevonden op internet waar meerdere uitspraken van hem circuleren. Zoals: Ik beloof niets, want ik heb de slechte gewoonte mijn belofte te houden.

Sint Jorisstraat 13

Stadsgezicht, een gedicht van Pierre Kemp is speels afgebeeld over de hele lengte van een gevel en sfeervol om drie ramen heen gedrapeerd. Dit gedicht is geplaatst in 2017 en hangt boven de Bakker Bart.

Knibbelstraatje 4

Deze muur staat op een van de oudste delen van Venlo, vlakbij de Martinuskerk, huize Schreurs en het Ald Weishoès, wat vroeger de stadsschool was. In de middeleeuwen werden hier bierbrouwerijen gebouwd en zo ontstond de Brouwersplaats. Dit gedicht kun je daar dus terug zien! Heel bekend was Brouwerij Wolters die menig café bediende met geestelijk vocht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de brouwerijen verwoest. Deze muur is blijven staan en vormt nu met het gedicht “Alles blijft” een prachtige eenheid.

De montage is destijds voor rekening is genomen door Scheuten-Glas.

Bergstraat 16A

Miriam Van hee (1952) schrijft al meer dan dertig jaar poëzie. In haar gedichtenspelen melancholie en ontheemding een grote rol. Ze studeerde slavistiek en vertaalde poëzie van onder meer Anna Achmatova. Haar gedichten zijn vertaald in meer dan tien talen. Van hee hanteert een sobere vorm en typografie met amper leestekens. Inmiddels behoort ze tot de meest geliefde dichters van Nederland en Vlaanderen. Voor haar werk ontving zij diverse prijzen.

Ruijs De Beerenbrouckstraat 1

Voor dit gedicht is met de leerlingen van groep 6, 7 en 8 van de Martinusschool een poëzieproject uitgevoerd. Na een eerste kennismaking met enkele spraakmakende gedichten, speciaal geschreven voor kinderen (en volwassenen) gingen ze zelf aan de slag. Aan een vijftal beginzinnen kon worden doorgeschreven, zoals Mijn pen doet zo raar, Als ik naar buiten kijk en Ik vraag aan vandaag. Uiteindelijk is gekozen voor opvallende zinnen uit meerdere bijdragen. Het resultaat is het gedicht dat nu op de gevel prijkt. Daarbij is gebruik gemaakt van tekstflarden van Philine, Jada, Roos en Esmee. Het gedicht is eind 2019 geplaatst.

Grote Kerkstraat 16

Dit gedicht is op 6 november 2016 aangebracht op het vroegere gebouw van het Dagblad voor Noord-Limburg in de Grote Kerkstraat. Hier rolde de krant dagelijks van de rol. Dagblad voor Noord-Limburg was een tot 1996 in Venlo en omgeving uitgegeven plaatselijke krant, daarna is dit veranderd in Dagblad De Limburger. De krant was de opvolger van de tot 1944 uitgegeven Nieuwe Venlosche Courant. Aanvankelijk wilde men in 1945 bij de doorstart deze naam blijven gebruiken, maar omdat deze naam (vooral in de tweede helft van de Tweede Wereldoorlog) werd gezien als de krant van collaborateurs werd door de overheid bepaald dat men een andere naam moest gaan voeren. De plek voor dit gedicht is dan ook heel toepasselijk.

Parade 2

Op de hoek van de Parade en de Begijnengang ligt Café de Locomotief. Op deze plek was in het verleden eerst een brouwerij, daarna werd het een fietsenzaak van de firma Bedaux. Het café is razend populair bij jong en oud. Op de gevel is ooit een mooie muurschildering aangebracht waarin je een trein door het landschap ziet rijden. Erboven staat een gedicht van Paul Snoek in de vorm van een rookpluim weergegeven. Je leest het van onder naar boven.

Parade 33

De Goossenspoort gaf vroeger toegang tot de Goossens-plaats: steenhouwerij/kolenhandel. Daarnaast lag vroeger het Arsenaal, een wapenmagazijn van de Minderbroeders kazerne, gelegen binnen de vestingwerken van Venlo achter het voormalig kasteel: De Loohof. Het stond vlak bij de Minderbroeders kerk. 

In deze historische poort komen de woorden van Jaap Robben goed tot zijn recht. Kunstenaar Gies Backes heeft namelijk op deze muur licht opdoemend de mensen getekend, die hier geleefd hebben, maar waarvan we de namen niet meer weten.